IPB

( | )

> Zasady

Pami?tajcie o zasadach.
Znajdziecie je wszystkie klikaj?c na link:

http://www.amazonki.net/noweforum/index.php?showtopic=92

Najwa?niejsze:
-przed zadaniem pytania sprawdzi? w archiwum czy temat nie by? ju? poruszany. Do tego s?u?y funkcja Szukaj.
-postaraj si? wybra? odpowiedni dzia? do tre?ci postu
-
nazwy tematów nieodpowiadaj?ce tre?ci w nich zawartych b?d? zmieniane.
-
Posty piszemy w sposób przemy?lany - to nie jest chat i macie czas na sformu?owanie czytelnej wypowiedzi. Staramy si? pisa? po polsku. Je?li co? chcemy doda?, a nie ma jeszcze do naszego posta komentarza innego u?ytkownika, u?ywamy opcji EDYTUJ


Dzi?kuje bardzo za uszanowanie zasad.


Klikaj?c na poni?szy link znajdziecie archiwalne tematy z dzia?u:LECZENIE

http://www.amazonki.net/forum1/index.php?board=4.0

 
Reply to this topicStart new topic
> Chemioterapia nowotworow
V
Mamotsa
29.06.2007, 8:54
#1


Guru na forum


Wspiera forum
1,098
25-06 07
Niebieskie Migdaly
2



Chemioterapia nowotworów


Celem stosowania leków przeciwnowotworowych jest wyeliminowanie komórek nowotworowych przy jednoczesnym jak najmniejszym uszkodzeniu zdrowych komórek gospodarza.

Punktem uchwytu leków cytotoksycznych mog? by? mechanizmy molekularne, odpowiedzialne za swoiste cechy komórek nowotworowych:
iekontrolowan? proliferacj? (zaburzenia cyklu komórkowego i mechanizmów apoptozy)
odró?nicowanie
inwazyjno?? (brak zahamowania kontaktowego)
tworzenie przerzutów.

APOPTOZA

Inne typy smierci komórki


U podstaw nowotworzenia le?? zaburzenia regulacji cyklu komórkowego….

Dysregulation of cell cycle control
… oraz mechanizmów regulacji apoptozy (eliminacji zmienionych komórek)

Podstawowym mechanizmem dzia?ania leków przeciwnowotworowych jest „zmuszenie” zmienionych komórek do apoptozy lub innych form „programowej” ?mierci.


Obecnie stosowane leki:

bezpo?rednio uszkadzaj? zmienione komórki (np. leki cytotoksyczne - cytostatyki)
hamuj? kluczowe dla wzrostu guza dzia?anie hormonów
(np. antagoni?ci receptorów dla hormonów)

nasilaj? przeciwnowotworow? odpowied? immunologiczn? gospodarza
(np. modulatory odpowiedzi biologicznej).


Grupy leków przeciwnowotworowych
Leki cytotoksyczne (CYTOSTATYKI)
Leki alkiluj?ce
Antymetabolity
Antybiotyki przeciwnowotworowe
Leki pochodzenia ro?linnego
Hormony i zwi?zki modyfikuj?ce dzia?anie hormonów
Inne leki przeciwnowotworowe


Cytostatyki – mechanizmy dzia?ania
Leki nieswoiste dla fazy

leki alkiluj?ce
bleomycyna
M
G 1
S
G 2
G 0
Leki swoiste dla fazy S
antymetabolity
kamptotecyny
Leki swoiste dla fazy M
alkaloidy barwinka
etopozyd

tenipozyd
Cytostatyki – dzia?anie zale?ne od cyklu komórkowego
W zale?no?ci od typu nowotworu liczba komórek w fazie spoczynku (G0) i liczba komórek proliferuj?cych (G1, S, G2, M) mo?e si? znacznie si? ró?ni? (typowo guzy 90% G0, bia?aczki 10% G0).

Mechanizm dzia?ania decyduje, w której fazie cyklu komórki b?d? najbardziej wra?liwe na dzia?anie leku (swoisto?? dla fazy cyklu). Leki fizycznie uszkadzaj?ce DNA dzia?aj? tak?e, chocia? s?abiej, na komórki w fazie spoczynkowej (frakcja komórek proliferuj?cych jest zawsze bardziej podatna na dzia?anie cytostatyków!).

Ze wzgl?du na toksyczno??, cytostatyki podawane s? w sposób przerywany. Ka?dy cykl chemioterapii eliminuje ten sam procent komórek nowotworowych. Zniszczenie nowotworu lub czasem jedynie zahamowanie jego wzrostu wymaga wielokrotnego podawania leków (np. przy za?o?eniu, ?e leki niszcz? 99% komórek, a guz sk?ada si? z 108 komórek, po pojedynczym cyklu leczenia pozostanie wci?? 106 ?ywych komórek nowotworowych).

Wi?kszo?? obecnie stosowanych cytostatyków ukierunkowana jest na hamowanie proliferacji, i po ich zastosowaniu wyst?puj? typowe dzia?ania niepo??dane, spowodowane uszkodzeniem „odnawialnych” tkanek gospodarza i narz?dów eliminuj?cych leki.
Oprócz tego niektóre cytostatyki wykazuj? swoist? toksyczno?? (np. kardiomiopatia po antracyklinach).
po zastosowaniu leków cytostatycznych, zw?aszcza w przypadku ostrych bia?aczek i niektórych ch?oniaków mo?e wyst?pi? zespó? lizy (tumor lysis syndrome), spowodowany nag?ym rozpadem du?ej liczby komórek nowotworowych, charakteryzuj?cy si? hyperkaliemi?, hyperfosfatemi?, hypokalcemi?, hyperurykemi? i niewydolno?ci? nerek
wi?kszo?? leków cytostatycznych dra?ni stref? chemowra?liw? rdzenia przed?u?onego i wywo?uje uci??liwy zespó? ANE (anorexia, nausea, emesis)
u?ycie leków cytostatycznych, w perspektywie lat sprzyja wyst?pieniu nowotworów wtórnych
* - niektóre cytostatyki s? w ma?ych dawkach u?ywane jako leki immunosupresyjne
Zw?óknienie, marsko?? w?troby
Uszkodzenie w?troby
Wypadanie w?osów
Uszkodzenie mieszków w?osowych
Zaburzenia wch?aniania, biegunka,
Uszkodzenie b?ony ?luzowej przewodu pokarmowego (mucositis)
Leukopenia (upo?ledzenie odporno?ci* i zwi?kszone niebezpiecze?stwo zaka?e?), trombocytopenia (krwawienia), niedokrwisto??,
Uszkodzenie szpiku (mielosupresja)
Leki alkiluj?ce
Alkiluj?c atomy azotu guaniny (w mniejszym stopniu cytozyny i adeniny) w DNA powoduj? powstanie wi?za? krzy?owych w obr?bie DNA (a tak?e wi?za? DNA-bia?ko, DNA-RNA), uszkodzenie DNA oraz zahamowanie replikacji i transkrypcji. Leki alkiluj?ce nie s? swoiste dla cyklu (chocia? najlepiej dzia?aj? w fazie S).
Bleomycyna
cisplatyna
daunorubicyna

Leki alkilujace destabilizuj? struktur? DNA…
… i zapocz?tkowuj? apoptoz?.

Pochodne iperytu azotowego:


CHLORMETYNA (najstarszy, najszybciej dzia?aj?cy, u?yteczny w leczeniu ziarnicy z?o?liwej)

CYKLOFOSFAMID aktywny po przekszta?ceniu przez enzymy w?trobowe, u?ywany tak?e jako lek immunosupresyjny.

Oprócz typowych wywo?uje nietypowe dzia?anie niepo??dane: krwotoczne zapalenie p?cherza moczowego, które leczymy podaj?c donory grup –SH (MESNA, N-acetylocysteina). Zapaleniu zapobiega równie? (??czne z podaniem leku) nawadnianie chorego (i.v) i stosowanie diuretyków (furosemid).

Zwi?zkami o podobnym dzia?aniu s? IFOSFAMID i TROFOSFAMID.

ESTRAMUSTYNA (po??czenie pochodnej iperytu z estrogenem)

CHLORAMBUCYL (stosowany w przewlek?ej bia?aczce limfatycznej)

MELFALAN (stosowany w szpiczaku mnogim)


Pochodne nitrozomocznika


LOMUSTYNA (CCNU), KARMUSTYNA (BCNU), SEMUSTYNA (methyl-CCNU) (wyj?tkowo lipofilne – dobrze przenikaj? do centralnego uk?adu nerwowego,


Estry kwasu sulfonowego


BUSULFAN, TREOSULFAN (wybiórczo hamuje powstawanie granulocytów, stosowany w przewlek?ej bia?aczce granulocytowej. Oprócz typowych dzia?a? niepo??danych mo?e wywo?a? przebarwienia skóry i zw?óknienie p?uc oraz okluzyjn? chorob? ?y? w?trobowych)

Leki o dzia?aniu podobnym do dzia?ania leków alkiluj?cych

CISPLATYNA (nieorganiczny kompleks platyny o niejasnym mechanizmie dzia?ania, ??czy si? z DNA, zabija komórki nowotworowe niezale?nie od fazy cyklu.

Wzgl?dnie mniej mielotoksyczna, ale cz??ciej wywo?uje ci??kie wymioty, mo?e by? nefrotoksyczna (zapobieganie: nawadnianie+diuretyki, stosowanie Amifostyny) i ototoksyczna (szum w uszach, upo?ledzenie s?uchu). Niezwykle u?yteczna w leczeniu guzów j?der, jajników i p?cherza moczowego. U?ywana z winblastyn? i bleomycyn? spowodowa?a prze?om w leczeniu nienasieniakowych nowotworów j?dra. Zwi?zki nieco mniej toksyczne: KARBOPLATYNA, OKSALIPLATYNA


PROKARBAZYNA (lek o niejasnym mechanizmie dzia?ania, hamuje syntez? DNA, RNA i bia?ek, powoduje fragmentacj? chromosomów, dzia?a niezale?nie od fazy cyklu. Posiada kilkana?cie metabolitów o potencjalnym dzia?aniu toksycznym (jeden z nich hamuje MAO – interakcje!), a jej metabolizm generuje H2O2. Oprócz typowych dzia?a? niepo??danych mo?e powodowa? anemi? hemolityczn?, reakcj? disulfiramow?, uszkodzenie p?uc i wysypki skórne (zw?aszcza stosowana z fenytoin?). U?yteczna w leczeniu ziarnicy z?o?liwej.

DAKARBAZYNA (u?yteczna w leczeniu ziarnicy z?o?liwej)


ALTRETAMINA (inaczej: heksametylmelamina, stosowana tylko doustnie, u?yteczna w leczeniu raka jajnika. Wzgl?dnie ma?o mielotoksyczna, cz??ciej wywo?uje nudno?ci i wymioty. Mo?e uszkadza? obwodowy uk?ad nerwowy (nueropatie). Pochodna do podawania do?ylnego: PENTAMETYLMELAMINA.


TEMOZOLOMID (lek przenika dobrze do CSN – leczenie guzów CSN)


TIOTEPA ogólnie w raku sutka, jajnika, miejscowo w leczeniu raka p?cherza moczowego i do jam cia?a w celu zmniejszenia wysi?ków nowotworowych (wodobrzusze, wysi?k op?ucnowy)

Ogólny mechanizm dzia?ania polega na kompetycyjnym hamowaniu ró?nych enzymów zaanga?owanych w syntez? nukleotydów potrzebnych do tworzenia kwasów nukleinowych. Antymetabolity s? lekami swoistymi dla fazy S cyklu (chocia? dzia?aj? tak?e w fazie G1).


fluorouracil
Antymetabolity
mielosupresja
bia?aczka w?ochatokomórkowa
kladrybina
mielosupresja,
neurotoksyczno?? (obwodowa neuropatia, ?lepota, pora?enia, ?pi?czka)
przewlek?a bia?aczka limfatyczna
fludarabina metabolizowana do trójfosforanu, hamuje polimeraze DNA
mielosupresja
owrzodzenia b?ony ?luzowej przewodu pokarmowego,
uszkodzenie w?troby (?ó?taczka cholestatyczna)

Rozk?adana przez oksydaz? ksantynow? – w czasie terapii inhibitorem oksydazy ksantynowej (allopurynol) nale?y zmniejszy? jej dawkowanie (tioguanina nie wymaga zmniejszenia dawki).


ostre bia?aczki
przewlek?a bia?aczka szpikowa
merkaptopuryna przekszta?cana w komórce przez fosforybozylo-transferaz? hipoksantynowo-guaninow? (HGPRT) do formy aktywnej, hamuj?cej metabolizm puryn.

Wi??e w komórce wolne grupy –SH.

lek podobny: tioguanina

ANTYMETABOLITY PURYN


mielosupresja

?ysienie, uszkodzenie ?luzówki przewodu pokarmowego, uszkodzenie w?troby i nerek,

zaburzenia neurologiczne

Zmniejszenie toksyczno?ci przez

podawanie leukoworyny (folinian wapnia) oraz nawadnianie i alkalizacj? moczu

trimetreksat jest mniej toksyczny


bia?aczki

wiele guzów litych

W mniejszych dawkach stosowany jako lek przeciwzapalny (reumatoidalne zapalenie stawów, ci??ka astma) i immunosupresyjny


metotreksat

inhibitor reduktazy dihydrofolianu. Hamuje powstawanie tetrahydrofolianu, który s?u?y jako kofaktor do syntezy zasad purynowych oraz metabolizmu reszt w?glowych

Lek podobny: trimetreksat


ANTYMETABOLITY KWASU FOLIOWEGO
DZIA?ANIA NIEPO??DANE
ZASTOSOWANIE
LEK

Mechanizm dzia?ania
jak fluorouracyl
aka sutka z przerzutami
kapecytabina

przekszta?cana do fluorouracylu
wzgl?dnie mniej mielotoksyczna
zespó? grypopodobny
wysypki skórne
uszkodzenie w?troby


rak p?uc

rak trzustki

rak p?cherza moczowego


gemcytabina

lek o budowie i dzia?aniu zbli?onym do cytarabiny,


mielosupresja

nudno?ci wymioty

zespó? grypopodobny

wysypka plamisto-grudkowa

zapalenie spojówek (ulg? przynosi podanie glikokortykosterydów)

w czasie terapii wysokimi dawkami mo?e wyst?pi? ostry obrz?k p?uc i leucoencephalitis.




ostra bia?aczka

prze?om blastyczny przewlek?ej bia?aczki szpikowej

ch?oniaki o du?ej z?o?liwo?ci


cytarabina

fosforylowana do trifosforanu hamuje replikacj? i napraw? DNA


mielosupresja,

uszkodzenie ?luzówki przewodu pokarmowego (biegunka)

nudno?ci i wymioty

zespó? d?o?-stopa

(bolesny rumie? ze z?uszczaniem naskórka z d?oni i stóp)


Leczenie wielu guzów litych (zw?aszcza nowotwory przewodu pokarmowego)

Mo?e by? stosowany miejscowo w raku skóry


fluorouracyl

fosforylowany w komórce do monofosforanu fluorodezoksyurydyny (FDUMP), który kompetycyjnie hamuje syntez? tymidylanu, a w konsekwencji DNA


ANTYMETABOLITY PIRYMIDYN

Antybiotyki cytotoksyczne

Du?a grupa leków o ró?nej budowie i zró?nicowanych mechanizmach dzia?ania. Z wyj?tkiem bleomycyny s? lekami swoistymi dla cyklu (dzia?aj? najsilniej na komórki w fazie S, ale równie? na komórki w fazie G2)


nudno?ci i wymioty

mielosupresja

owrzodzenia ?luzówki jamy ustnej

proctitis

choroba okluzyjna ?y? w?trobowych


guz Wilmsa oraz rhabdomyosarcoma (sk?adnik schematu VAC)

choriocarcinoma


daktynomycyna

(aktynomycyna D)

wi??e si? z DNA, hamuje replikacj? i transkrypcj?, hamuje topoizomeraz? II


INNE ANTYBIOTYKI CYTOTOKSYCZNE


mielosupresja

?ysienie

nudno?ci i wymioty

zaburzenia czynno?ci w?troby i nerek,

zespó? hemolityczno-mocznicowy


osteosarcoma

rak trzustki

rak p?cherza moczowego (dop?cherzowo)

przewlek?a bia?aczka szpikowa


mitomycyna C

jej aktywny metabolit alkiluje azot guaniny w DNA


zw?óknienie p?uc: (10% chorych)

zapobieganie przez stosowanie glikokortykosterydów)
gor?czka

wysypki skórne: („p?cherze bleomycynowe”)

przebarwienia skóry, rumie? d?oni

reakcje alergiczne


ch?oniaki

ziarnica z?o?liwa (sk?adnik schematu ABVD)

guzy j?der,

rak p?askokomórkowy w obszarze g?owy i szyi

rak pr?cia

rak sromu


bleomycyna

chelatuje ?elazo i w tym po??czeniu generuje wolne rodniki, które fragmentuj? DNA. Dzia?anie nie zale?y od cyklu komórkowego


nudno?ci i wymioty

mielosupresja, ?ysienie

uszkodzenie mi??nia sercowego

zaburzenia rytmu, niewydolno??
zapobieganie przez podawanie wewnatrzkomórkowego chelatora ?elaza- dezrazoksanu


ch?oniaki, bia?aczki

wiele guzów litych

ziarnica z?o?liwa (sk?adnik schematu ABVD)


doksorubicyna

wi??e si? z DNA, hamuje replikacj? i transkrypcj?, hamuje topoizomeraz? II

Leki podobne:

epirubicyna

idarubicyna aklarubicyna, daunorubicyna


ANTYBIOTYKI ANTRACYKLINOWE

Leki pochodzenia ro?linnego

Liczna grupa substancji cytotoksycznych, wyizolowanych z ro?lin. G?ówne mechanizmy dzia?ania to upo?ledzenie funkcji wrzeciona podzia?owego (alkaloidy barwinka, taksany – swoiste dla fazy M cyklu) oraz blokowanie topoizomeraz (lignany, kamptotecyny – dzia?aj?ce g?ównie na komórki w fazie G2 i S).


Dzia?anie na mikrotubule

mielosupresja (neutropenia)

?ysienie

uszkodzenie ?luzówki p. pok.

neuropatia obwodowa

bóle mi??ni i stawów

ró?ne reakcj? alergiczne

zapobieganie: glikokortykosterydy i blokery rec. H1)


zaawansowany rak piersi rak jajnika

czerniak


paklitaksel

docetaksel

wyizolowane z kory drzewa cisu pacyficznego (obecnie otrzymywane pó?syntetycznie z bakkatyny izolowanej z europejskich gatunków cisa), stabilizuj? polimery mikrotubul i hamuj? mitoz?.


TAKSANY


neurotoksyczno?? (winkrystyna)

- obwodowy uk?ad nerwowy (zaburzenia czucia i przewodnictwa nerwowo-mi??niowego)

- autonomiczny uk?ad nerwowy (zaparcia, niedro?no?? pora?enna jelit, atonia p?cherza moczowego)

- o?rodkowy uk?ad nerwowy (zaburzenia widzenia i po?ykania, pora?enie nerwu twarzowego)

mielosupresja (winblastyna, windezyna, winorelbina).


winkrystyna:

Ziarnica z?o?liwa (schemat MOPP)
rhabdomyosarcoma (schemat VAC)
ch?oniaki
ostre bia?aczki
winblastyna:

Ziarnica z?o?liwa w schemacie ABVD
rak j?dra (schematy VBC, VBE)
mi?sak Kaposiego (AIDS)
windezyna:

Ostre bia?aczki
Czerniak
winorelbina:

Rak p?uca
Rak piersi z przerzutami


winkrystyna winblastyna

windezyna

winorelbina

wi??? si? z tubulin?, hamuj? jej polimeryzacj? i powstawanie wrzeciona mitotycznego.

Hamuj? funkcje komórki zale?ne od polimeryzacji tubuliny (np. transport aksonalny!).

Pomimo przynale?no?ci do jednej grupy leki te ró?ni? si? istotnie zastosowaniem i toksyczno?ci?


--------------------
tylko dzisiaj jest dzisiaj..carpe diem
Go to the top of the page
 
+Quote Post
Reklama
29.06.2007, 8:54
#












Go to the top of the page
 
Quote Post
Mamotsa
29.06.2007, 8:58
#2


Guru na forum


Wspiera forum
1,098
25-06 07
Niebieskie Migdaly
2



Hamowanie topoizomerazy I
Hamowanie topoizomerazy II

zapalenie b?ony ?luzowej jelit biegunka.

rak okr??nicy i odbytnicy
rak ?o??dka
rak jajnika
drobnokomórkowy rak p?uca

irinotekan
topotekan
silatekan
wyizolowane z Campthotheca accuminata, hamuj? topoizomeraz? I

KAMPTOTECYNY


mielosupresja

nudno?ci i wymioty

?ysienie

hipotensja ortostatyczna

reakcje alergiczne


drobnokomórkowy rak p?uca

ch?oniaki

ostra bia?aczka monocytowa

nowotwory j?der

rak jajnika

choriocarcinoma


etopozyd

tenipozyd

wyizolowane z korzenia mandragory, blokuj? topoizomeraz? II, dzia?aj? na komórki w fazie G2


POCHODNE PODOFILOTOKSYNY

Hormony i zwi?zki modyfikuj?ce dzia?anie hormonów

Proliferacja komórek niektórych nowotworów zale?y od dzia?ania hormonów (nowotwory hormono-zale?ne, g?ównie guzy piersi i prostaty). W leczeniu, zale?nie od potrzeby wykorzystuje si? antagonistów receptorów dla hormonów, hormony o przeciwnym dzia?aniu oraz inhibitory powstawania hormonów.


VIP-oma

gastrinoma

glucagonoma

rakowiak


analogi somatostatyny (oktreotyd, lanreotyd, wapreotyd)

hamuj? wydzielanie hormonów w przewodzie pokarmowym


hormonozale?ne guzy prostaty i sutka

mi??niaki macicy

stosowane tak?e w leczeniu endometriozy


analogi Gn-RH

(goserelina, buserelina, triptorelina, leuprolid)

podane we wstrzykni?ciu podskórnym powoduj? d?ugotrwa?e zahamowanie wydzielania gonadotropin z przysadki.


stosowane w nowotworach endometrium i nerek.


gestageny


androgeno-zale?ne guzy prostaty


estrogeny

znosz? dzia?anie androgenów w prostacie

fosfestrol

przekszta?cany do stilbestrolu (dzia?anie estrogenne) w tkance gruczo?u krokowego


ch?oniaki

bia?aczki

w przypadku przerzutów do CSN u?ywane do obni?ania wzmo?onego ci?nienia ?ródczaszkowego


glikokortykosterydy

oprócz dzia?ania przeciwzapalnego i immunosupresyjnego, silnie hamuj? proliferacj? limfocytów


HORMONY

zaburzenia ruchowe

oczopl?s, zawroty g?owy wysypka

(dotycz? g?ównie aminoglutetimidu)

W przypadku aminoglutetimidu nale?y stosowa? terapi? zast?pcz? glikokokortykosterydami


leki wspomagajace w zaawansowanym raku sutka

aminoglutetymid

anastrozol

formestan

eksemestan

hamuj? aromataz? odpowiedzialn? za powstawanie estrogenów w tkankach obwodowych (sutek!), ale nie w jajniku.


INHIBITORY SYNTEZY HORMONÓW


ginekomastia

uszkodzenie w?troby


androgeno-zale?ne guzy prostaty


octan cyproteronu

flutamid

bikalutamid

blokuj? receptory dla androgenów


uderzenia gor?ca

nudno?ci i wymioty

zaburzenia miesi?czkowania

zakrzepy i zatory


leczenie i profilaktyka raka sutka


tamoksyfen

toremifen

fulwestrant

blokuj? receptory dla estrogenów


ANTAGONI?CI RECEPTORÓW DLA HORMONÓW


Inne leki przeciwnowotworowe

Do tej grupy zaliczono modulatory odpowiedzi biologicznej na nowotwór (przeciwcia?a, cytokiny, interferony, adjuwanty) oraz najwa?niejsze nowe i u?yteczne starsze leki przeciwnowotworowe. Szczegó?owe omówienie zastosowania izotopów promieniotwórczych (32P - leczene czerwienicy prawdziwej oraz 131J - guzy tarczycy, oraz wole nadczynne) znajduje si? w podr?cznikach medycyny nuklearnej


Uszkodzenie naczy?

(capillary-leak syndrome: obrz?ki, uszkodzenie nerek, hipotonia)

trombocytopenia, anemia




czerniak

rak jasnokomórkowy nerki z przerzutami


interleukina-2

(aldesleukina)

stymuluje limfocyty T i B, komórki NK i LAK


zespó? grypopodobny

niedokrwisto??


rak nosogardzieli

stosowany jako immunomodulator w leczeniu stwardnienia rozsianego.


interferon 


zespó? grypopodobny

nudno?ci, wymioty


bia?aczka w?ochatokomórkowa

stosowany jako immunomodulator w przewlek?ej chorobie ziarniniakowej (CGD).


interferon 


powa?ne zaburzenia neuropsychiatryczne (depresja, reakcje psychotyczne, drgawki)

zespó? grypopodobny (gor?czka, dreszcze,bóle mie?niowe, zapobieganie –paracetamol na 30 minut przed podaniem interferonu)


bia?aczki

(zw?aszcza w?ochatokomórkowa)

obiecuj?ce wyniki w wielu innych nowotworach

jako leki przeciwwirusowe w wirusowym hepatitis typu B i C


interferon 2A i 2B


INTERFERONY i CYTOKINY

ró?ne typy reakcji alergicznych


wspomaganie terapii innymi lekami


(BCG, pachymaran, lentinan) wyci?gi bakteryjne, wzmagaj? zdolno?? uk?adu immunologicznego do eliminacji komórek nowotworowych


ADJUWANTY BAKTERYJNE


alemtuzumab: przeciwcia?o monoklonalne przeciw CD52 limfocytów.

U?ywany w leczeniu przewlek?ej bia?aczki limfatycznej z limfocytów B.


ibritumomab: przeciwcia?o monoklonalne przeciw CD20 sprz??one z izotopem 90Y

tositumomab: przeciwcia?o monoklonalne przeciw CD20 sprz??one z izotopem 131I

przyk?ady tzw. immunotargetingu (wybiórcze niszczenie komórek z ekspresj? CD20). W u?yciu w opornych na leczenie ch?oniakach.


gro?ne objawy zwi?zane z infuzj?

(gor?czka, dreszcze, nudno?ci, zaczerwienienie skóry, reakcja anafilaktyczna)

zespó? lizy

objawy skórne (rumie?, p?cherze)

owrzodzenia ?luzówki p.pok.

limfopenia

(pogorszenie przebiegu zaka?e?, zw?aszcza wirusowych – hepatitis B!)


ch?oniaki z?o?liwe

(wywodz?ce si? z komórek (IMG:http://www.amazonki.net/forum/style_emoticons/default/cool.gif)


rituksymab

Przeciwcia?o monoklonalne przeciw CD20 limfocytów B


objawy zwi?zane z infuzj? (gor?czka, dreszcze, nudno?ci, zaczerwienienie skóry, reakcja anafilaktyczna)

kardiomiopatia

uszkodzenie p?uc


rozsiany rak piersi z siln? ekspresj? receptora HER2


trastuzumab (herceptyna)

przeciwcia?o monoklonalne przeciw przeciwko receptorowi HER2/ERBB2, którego podstawowym ligandem jest naskórkowy czynnik wzrostu (EGF).


PRZECIWCIA?A


zespó? RA-APL

(gor?czka, uszkodzenie p?uc, wysi?ki do jam cia?a, zaburzenia kurczliwo?ci serca, przyrost wagi cia?a)

obrz?ki ko?czyn

teratogenno??


ostra bia?aczka promielocytarna

stosowana miejscowo w leczeniu niektórych postaci tr?dzika pospolitego


tretynoina

(kwas trans-retinowy)

indukuje ró?nicowanie w wielu typach komórek.


ró?ne reakcje alergiczna (??cznie z ci??k? anafilaksj?)

hamowanie krzepni?cia krwi

hiperglikemia

senno??

leukopenia, ma?op?ytkowo??


ostra bia?aczka limfoblastyczna


asparaginaza

(krisantaspaza)

enzym rozk?adaj?cy asparagin?, niszczy komórki bia?aczkowe, które w przeciwie?stwie do zdrowych, nie mog? same syntetyzowa? tego aminokwasu


mielosupresja (leukopenia)

anemia megaloblastyczna

nudno?ci i wymioty

biegunka

osutka plamisto-grudkowa


czerwienica

czerniak

stosowany tak?e w anemii sierpowatokrwinkowej


hydroksykarbamid

(hydroksymocznik)

hamuje przemian? rybonukleotydów w dezoksyrybonukleotydy. Zatrzymuje cykl komórkowy w fazie S / G 2.


sedacja

depresja

neuropatia obwodowa

teratogenno??


szpiczak mnogi

testowany z dobrym skutkiem w leczeniu wielu innych nowotworów


talidomid

niejasny mechanizm dzia?ania, prawdopodobnie hamowanie angiogenezy


erlotynib, gefitynib: inhibitory kinazy tyrozynowej swoistej dla receptora nab?onkowego czynnika wzrostu (EGFR).

U?yteczne w leczeniu raka p?uc (niedrobnokomórkowego)


nudno?ci i wymioty

biegunka

uszkodzenie w?troby

neutropenia

trombocytopenia

obrz?k oczodo?ów


prze?om w leczeniu przewlek?ej bia?aczki szpikowej

(70-90% remisji)

testowany z dobrym skutkiem w leczeniu wielu innych nowotworów


imatynib

(Gleevec)

inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL patologicznie nadaktywnej w komórkach nowotworowych, szczególnie bia?aczkowych


Lek podobny: Dasatynib


WYBRANE INNE LEKI PRZECIWNOWOTWOROWE

Kinaza BCR-ABL
imatynib

zespó? RA-APL

(gor?czka, uszkodzenie p?uc, wysi?ki do jam cia?a, zaburzenia kurczliwo?ci serca, przyrost wagi cia?a)

obrz?ki ko?czyn

teratogenno??


ostra bia?aczka promielocytarna

stosowana miejscowo w leczeniu niektórych postaci tr?dzika pospolitego


tretynoina

(kwas trans-retinowy)

indukuje ró?nicowanie w wielu typach komórek.


ró?ne reakcje alergiczna (??cznie z ci??k? anafilaksj?)

hamowanie krzepni?cia krwi

hiperglikemia

senno??

leukopenia, ma?op?ytkowo??


ostra bia?aczka limfoblastyczna


asparaginaza

(krisantaspaza)

enzym rozk?adaj?cy asparagin?, niszczy komórki bia?aczkowe, które w przeciwie?stwie do zdrowych, nie mog? same syntetyzowa? tego aminokwasu


mielosupresja (leukopenia)

anemia megaloblastyczna

nudno?ci i wymioty

biegunka

osutka plamisto-grudkowa


czerwienica

czerniak

stosowany tak?e w anemii sierpowatokrwinkowej


hydroksykarbamid

(hydroksymocznik)

hamuje przemian? rybonukleotydów w dezoksyrybonukleotydy. Zatrzymuje cykl komórkowy w fazie S / G 2.


sedacja

depresja

neuropatia obwodowa

teratogenno??


szpiczak mnogi

testowany z dobrym skutkiem w leczeniu wielu innych nowotworów


talidomid

niejasny mechanizm dzia?ania, prawdopodobnie hamowanie angiogenezy


erlotynib, gefitynib: inhibitory kinazy tyrozynowej swoistej dla receptora nab?onkowego czynnika wzrostu (EGFR).

U?yteczne w leczeniu raka p?uc (niedrobnokomórkowego)


nudno?ci i wymioty

biegunka

uszkodzenie w?troby

neutropenia

trombocytopenia

obrz?k oczodo?ów


prze?om w leczeniu przewlek?ej bia?aczki szpikowej

(70-90% remisji)

testowany z dobrym skutkiem w leczeniu wielu innych nowotworów


imatynib

(Gleevec)

inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL patologicznie nadaktywnej w komórkach nowotworowych, szczególnie bia?aczkowych


Lek podobny: Dasatynib


WYBRANE INNE LEKI PRZECIWNOWOTWOROWE



Ogólne zasady chemioterapii przeciwnowotworowej

Chemioterapia wskazana jest w wypadku procesów uogólnionych i obecno?ci przerzutów. W przypadku niektórych guzów litych chemioterapia jest leczeniem z wyboru (np. rak drobnokomórkowy p?uca). W przypadku procesów umiejscowionych g?ównym leczeniem jest leczenie lokalne tj. interwencja chirurgiczna i radioterapia.


Chemioterapia mo?e by? jedyn? metod? leczenia choroby nowotworowej lub mo?e by? stosowana jako chemioterapia wspomagaj?ca (adjuvant chemiotherapy, podawanie leków po zabiegu chirurgicznym w celu eliminacji mikroprzerzutów) oraz chemioterapia wst?pnie wspomagaj?ca (neoadjuvant chemiotherapy, podawanie leków przed interwencj? chirurgiczn? w celu zmniejszenia masy guza.


Chemioterapia mo?e by? stosowana jako leczenie systemowe oraz miejscowo (podawanie leków do t?tnicy zaopatruj?cej dany obszar np. do t?tnicy w?trobowej w przypadku przerzutów do w?troby).


Zasad? jest stosowanie kilku leków przeciwnowotworowych jednocze?nie (polichemioterapia skojarzona) lub kolejno (polichemioterapia sekwencyjna) – stosowanie wielolekowych schematów leczenia (np. ABVD, MOPP w ziarnicy z?o?liwej). Pozwala to na zmniejszenie wymaganych dawek i ograniczenie dzia?a? niepo??danych, zwi?kszenie cz?sto?ci remisji (synergizm leków dzia?aj?cych na ró?ne punkty uchwytu) i ograniczenie wyst?powania wtórnej oporno?ci na leki.


Leczenie ostrych bia?aczek przebiega typowo w kilku etapach: indukcji (radykalna redukcja liczby blastów bia?aczkowych), konsolidacji (dalsza redukcja do poziomu niewykrywalnego), reindukcji (nie zawsze stosowana, powtórzenie fazy indukcji dla pe?nego wyeliminowania resztkowych komórek bia?aczkowych), leczenia podtrzymuj?cego (nie zawsze stosowane, kontynuacja ?agodnej chemioterapii).






Jednym z najistotniejszych problemów chemioterapii jest rozwój przez komórki nowotworowe w czasie leczenia wtórnej oporno?ci na leki.


Podstawowe mechanizmy oporno?ci na leki to:

zahamowanie transportu leku do komórki (np. leki alkilujace)
aktywny transport na zewn?trz komórki (np. antracykliny) – zale?ny od b?onowych P-glikoprotein, hamowany przez werapamil)
inaktywacja leku (metotreksat)
zahamowanie aktywacji leku (antymetabolity)
zwi?kszenie liczby lub mutacja punktu uchwytu leku (antymetabolity)
wytworzenie alternatywnego szlaku metabolicznego (antymetabolity)
nasilenie naprawy DNA (leki alkiluj?ce)


W czasie chemioterapii obowi?zuje aktywne zwalczanie najwa?niejszych dzia?a? niepo??danych leków przeciwnowotworowych


Mielosupresja najwi?ksze nasilenie osi?ga 10-14 dniach, a cofa si? zwykle po 3-4 tygodniach. Przed nast?pnym podaniem leków liczba neutrofili powinna by? >3000/uL, a p?ytek >100000/uL. Ni?sze warto?ci nakazuj? cz?sto zmniejszenie dawek leków. W leczeniu neutropenii spowodowanej chemioterapi? stosuje si? czynniki wzrostu G-CSF (filgrastim, lenograstim) oraz GM-CSF (sargramostim, molgramostim). W przypadku ci??kiej ma?op?ytkowo?ci stosuje si? IL-11 (oprelvekin). W przypadku ci??kiej niedokrwisto?ci- erytropoetyn? (epoietin alfa).


Wymioty: leczenie antagonistami receptorów 5-HT3 (ondansetron, granisetron, tropisetron), czasem skuteczne jest podawanie metoklopramidu (antagonista reseptorów dopaminy), deksametazonu, benzodiazepin, czy difenhydraminy.


?ysienie: zwykle zaczyna si? 2-3 tygodnie po leczeniu i jest odwracalne. W zapobieganiu czasem (g?ównie w przypadku antracyklin) skuteczne jest stosowanie ok?adu z zimna w czasie podawania leku („zimny czepek”).


W czasie chemioterapii wyst?puje upo?ledzenie p?odno?ci. Czas i stopie? powrotu prawid?owych funkcji rozrodczych jest zmienny. Leki przeciwnowotworowe s? teratogenne i embriotoksyczne. Po chemioterapii zaleca si? ochronny, 2-letni okres antykoncepcji.


W terapii podtrzymuj?cej wa?ne jest w?a?ciwe zwalczanie bólu, poda? kalorii i sk?adników od?ywczych, p?ynów i leczenie zaburze? psychicznych (depresja).


Cytostatyki to leki TOKSYCZNE dlatego ich przygotowanie do wstrzykni?? i podawanie do?ylne wymaga specjalnej ostro?no?ci.

W przypadku wynaczynienia mo?e doj?? do martwicy tkanek

Post?powanie przy podaniu leku poza naczynie:

Przerwa? wstrzykiwanie, w miar? mo?liwo?ci odessa? p?yn pozanaczyniowy
Okolic? nas?czy? deksametazonem (6-8 mg), ko?czyn? u?o?y? wy?ej
W przypadku wi?kszo?ci leków miejsce wynaczynienia ozi?bia? ok?adami z lodem (w przypadku alkaloidów vinca rosea, etopozydu i tenipozydu stosowa? suche ciep?e ok?ady)
Rozwa?y? ostrzykni?cie miejsca wynaczynienia
1-3 ml 8,4% NaHCO4 oraz miejscowo na skór? dimetylosulfotlenek (DMSO) (adriamycyna, daunorubicyna, mitomycyna)
150 U Hialuronidazy (alkaloidy vinca rosea)
2-4 ml 10% tiosiarczyn sodowy + woda do wstrzykni?? (4 : 6) (cisplatyna, daktynomycyna)
udokumentowa? zdarzenie
W razie martwicy opracowa? chirurgicznie


--------------------
tylko dzisiaj jest dzisiaj..carpe diem
Go to the top of the page
 
+Quote Post
« · Leczenie · »
 

Reply to this topicStart new topic

 

: · ·

· · ·

: 29.05.2020 - 13:40